Od owocowych czwartków po team-building – poznawanie zwyczajów w nowej pracy
Zaproszenia na afterwork, Pizza Day, Casual Friday czy team-building są całkowicie normalne dla stałych członków zespołu. Nowa osoba w firmie patrzy na te komunikaty z innej perspektywy. Nie zna jeszcze niepisanych reguł, dlatego rozważa, czy obecność jest obowiązkowa, jak dobrać ubiór, jak zespół przyjmie odmowę oraz do kogo najlepiej zwrócić się z pytaniem. Wyobrażenie o biurowej codzienności może opierać się przede wszystkim na cudzych opowieściach, natomiast rzeczywistość każdej organizacji wygląda nieco inaczej. Jednocześnie początki w nowej pracy przynoszą wiele innych zadań: trzeba znaleźć własne miejsce w zespole, poznać współpracowników, skojarzyć twarze z nazwiskami oraz zrozumieć zasady komunikacji w organizacji. Zwyczaje firmowe nie są egzaminem z dopasowania do środowiska pracy. Należą do kultury organizacji i stają się zrozumiałe wraz z upływem czasu. Pomagają w tym rozmowy, uważne przyglądanie się zespołowi oraz stopniowe poznawanie zasad odnoszących się do poszczególnych sytuacji.
Dlaczego firmy organizują wspólne inicjatywy?
Pracownicy z różnych działów nie zawsze mają okazję porozmawiać podczas wykonywania codziennych zadań. Pomóc mogą w tym wspólne śniadanie, przerwy spędzone z zespołem albo spotkania prowadzone w mniej oficjalnej atmosferze. Wówczas łatwiej nawiązać kontakt ze współpracownikami, poznać osoby spoza własnego działu i poczuć się częścią większej grupy. Sposób organizowania takich wydarzeń mówi również wiele o podejściu firmy do budowania relacji. Ich znaczenie wykracza zatem poza zapewnienie pracownikom chwilowego urozmaicenia. W opracowaniu U.S. Surgeon General poświęconym psychicznemu dobrostanowi pracowników wskazano, że więzi społeczne, wspólnota i poczucie przynależności wpływają na samopoczucie zawodowe.
O jakości miejsca pracy nie decyduje jednak liczba wyjść integracyjnych ani dostępność biurowych udogodnień. Pokój gier, wygodne miejsce na odpoczynek, cykliczne spotkania czy wspólna pizza nie naprawią relacji opartych na braku szacunku. Nie uporządkują też źle zorganizowanej pracy i nie wyjaśnią zasad komunikacji, jeśli pozostają one nieczytelne. Firmowe inicjatywy potrafią stworzyć przyjemniejszy nastrój oraz ułatwić rozmowę, lecz nie usuwają przeciążenia, chaosu i konfliktów pojawiających się w zespole.
Biurowe zwyczaje w praktyce – popularne inicjatywy i ich reguły
Pokój gier, możliwość przyprowadzenia psa, owocowy czwartek albo dzień tematyczny – każda organizacja może inaczej urozmaicać biurową codzienność. Na wybór firmowych inicjatyw wpływają sposób współpracy, atmosfera panująca w zespole oraz pomysły osób, które je przygotowują. Z tego powodu nie istnieje uniwersalny zestaw zwyczajów dla wszystkich miejsc pracy. Pewne rozwiązania występują jednak na tyle często, że nowy pracownik może spotkać się z nimi już w pierwszych tygodniach zatrudnienia. Ogólna wiedza na ich temat pomaga uniknąć niepewności przed pierwszym udziałem.
Casual Friday – ile swobody daje pracownikom?
Casual Friday najczęściej jest organizowany w firmach, w których obowiązuje bardziej oficjalny dress code – ten dzień nie oznacza jednak pełnej dowolności. W jednej organizacji wystarczy zamienić garnitur na mniej formalny zestaw, podczas gdy w innej akceptowane są ubrania podobne do tych noszonych w domu. Pracownik może więc zdecydować się na jeansy oraz T-shirt, chinosy z koszulką polo albo sukienkę i sportowe obuwie.
Większy komfort nie oznacza rezygnacji ze schludności. Strój nadal powinien pasować do miejsca pracy, a poszczególne elementy muszą być czyste i zadbane. Ostateczny wybór zależy również od wydarzeń zaplanowanych na dany dzień. Rozmowa z klientem, ważna prezentacja lub oficjalne spotkanie mogą wymagać bardziej eleganckiego ubioru, nawet jeśli w firmie trwa właśnie Casual Friday.
Inny rodzaj firmowych zwyczajów stanowią dni tematyczne. Osoby odpowiedzialne za wydarzenie ustalają motyw przewodni, a pracownicy nawiązują do niego strojem lub wybranymi dodatkami. Pomysły często czerpią ze świąt, wydarzeń sportowych albo wewnętrznych akcji firmy. Nie trzeba przy tym szykować skomplikowanego przebrania. Zazwyczaj wystarczy świąteczny sweter, odzież w ustalonym kolorze lub drobny akcent zgodny z tematem. Gdy zapowiedź nie wyjaśnia zasad, pomocne są fotografie z poprzednich edycji albo krótka rozmowa z organizatorem.
Wspólny stół w biurze – Pizza Day i inne inicjatywy kulinarne
Firmowe śniadania, pizza dla zespołu i kosze z owocami mogą pojawiać się regularnie albo towarzyszyć wybranym okazjom, na przykład urodzinom pracownika, świętom czy zakończeniu projektu. Każda organizacja ustala własne zasady takich akcji. „Owocowy czwartek” może więc odbywać się w innym dniu tygodnia. Pizza Day nie zawsze obejmuje wszystkich zatrudnionych – czasami zaproszenie dotyczy tylko jednego działu. Z kolei wspólne śniadanie może zostać zamówione przez firmę albo powstać z jedzenia przyniesionego przez członków zespołu.
Najważniejsza część tych spotkań rozgrywa się często wokół stołu, lecz nie sprowadza się do samego posiłku. Wspólna przerwa daje możliwość poznania osób, z którymi kontakt wcześniej ograniczał się głównie do służbowej korespondencji. Przed sięgnięciem po poczęstunek trzeba sprawdzić, dla kogo go przygotowano, a także zostawić część dla pracowników dołączających później. Istotne są również informacje o składzie i alergenach. Każdy może odmówić jedzenia bez wyjaśniania swoich preferencji – udział w rozmowie nie musi oznaczać korzystania z przygotowanych produktów.
Spotkania po pracy – na czym polega afterwork?
Restauracja, kawiarnia lub lokal w sąsiedztwie biura mogą stać się miejscem mniej formalnego spotkania zespołu po zakończeniu pracy. Tak najczęściej wygląda afterwork. Czasami pracownicy podejmują decyzję o wyjściu spontanicznie podczas rozmowy na wspólnym czacie. Innym razem plan powstaje wcześniej z inicjatywy działu HR, przełożonego albo członków zespołu. Podobny charakter mają firmowe grille, obchody jubileuszu, kolacje po zakończeniu projektu i wydarzenia organizowane z okazji świąt.
Oczekiwania wobec zaproszonych osób można zazwyczaj odczytać z treści wiadomości. Krótka propozycja wysłana tego samego dnia zwykle nie wymaga formalnej odpowiedzi – dołączają osoby, które mają ochotę i czas. Inaczej wygląda przygotowanie większej imprezy. Organizator musi wcześniej poznać liczbę gości, dlatego prosi o potwierdzenie obecności. Pracownik może zrezygnować z udziału w integracji, lecz powinien poinformować o swojej decyzji, jeśli firma zbiera zgłoszenia.
Team-building od strony uczestnika
Wyjazd firmowy, sportowy turniej, warsztaty, escape room czy wspólne gotowanie pozwalają zespołowi spotkać się poza biurem. Taki właśnie cel mają wydarzenia team-buildingowe. Niekiedy ograniczają się one do krótkich ćwiczeń podczas firmowego spotkania, innym razem zajmują kilka godzin lub stanowią część kilkudniowego wyjazdu. Mogą odbywać się zarówno w trakcie dnia pracy, jak i po jego zakończeniu.
Charakter zaplanowanych zajęć wpływa na sposób przygotowania. Przed wydarzeniem trzeba sprawdzić miejsce, program, przewidywany czas trwania, dostępny transport oraz zalecenia dotyczące stroju. Park linowy, spływ kajakowy, dłuższa trasa piesza lub rozgrywki sportowe wymagają wygodnych ubrań i odpowiedniego obuwia – przy terenowym programie sprawdzą się męskie lub damskie buty trekkingowe. Nie wszystkie punkty planu muszą odpowiadać każdemu uczestnikowi. Ograniczenia zdrowotne, obawa przed wysokością albo poczucie dyskomfortu można wcześniej zgłosić osobie odpowiedzialnej za wydarzenie lub przełożonemu. Zamiast całkowicie rezygnować ze spotkania, można pominąć jedną aktywność, przyjść na późniejszą część albo wspierać grupę bez bezpośredniego udziału w zadaniu.
Jak odpowiedzialnie korzystać z biurowych udogodnień?
Biurową codzienność współtworzą nie tylko miejsca przeznaczone do wykonywania obowiązków. Znaczenie mają również przestrzenie wspólne, grupy pracownicze i inicjatywy organizowane cyklicznie albo przy wybranych okazjach. W firmach można spotkać między innymi:
- biblioteczki, pokoje gier, strefy odpoczynku oraz specjalne kabiny, które pozwalają ograniczyć docierający hałas i spędzić chwilę w ciszy;
- wyznaczone dni z psem, umożliwiające przyprowadzenie zwierzęcia do biura na warunkach przyjętych w danej organizacji;
- kluby książki, zespoły sportowe, grupy miłośników planszówek i ERG (ang. employee resource groups) – dobrowolne społeczności skupiające pracowników mających podobne zainteresowania lub doświadczenia.
Każda z tych możliwości wiąże się z odpowiedzialnością za komfort pozostałych członków zespołu. Wspólnej przestrzeni nie należy traktować jak miejsca przeznaczonego tylko dla jednej osoby. Dołączenie do grupy oznacza z kolei respektowanie jej reguł i dotrzymywanie dobrowolnie przyjętych ustaleń. Szczególnej rozwagi wymagają dni z psem, ponieważ w biurze mogą przebywać osoby uczulone lub odczuwające lęk przed zwierzętami. Opiekun przez cały czas odpowiada za zachowanie pupila, również podczas realizowania obowiązków służbowych.
Gdzie szukać informacji o firmowych zwyczajach?
Nowy pracownik nie musi poznawać wszystkich zwyczajów metodą prób i błędów. Organizacje często opisują je w podręczniku firmowym, materiałach przekazywanych podczas onboardingu, intranecie lub kalendarzu służbowym. Dodatkowych informacji dostarczają kanały tematyczne w Slacku i Teamsie. Można tam sprawdzić zarówno przebieg codziennego życia w firmie, jak i reguły dotyczące spotkań czy wewnętrznych akcji.
Gdy wiadomość nie zawiera wszystkich szczegółów, najlepiej zwrócić się do przełożonego, opiekuna stażu albo współpracownika znającego zasady organizacji. Pytania mogą dotyczyć różnych kwestii:
- „Jakie aktywności przewidziano podczas team-buildingu?”
- „Jaki ubiór uznaje się u nas za odpowiedni podczas Casual Friday?”
- „Czy na Pizza Day obowiązują wcześniejsze zapisy?”
- „Czy rachunek pokrywa firma, czy każda osoba płaci za siebie?”
- „Kto otrzymał zaproszenie – wszyscy pracownicy czy tylko nasz dział?”
National Association of Colleges and Employers (NACE) wymienia formułowanie precyzyjnych pytań i zrozumiałe przekazywanie informacji wśród kompetencji komunikacyjnych ważnych dla osób wchodzących na rynek pracy. Prośba o wyjaśnienie nie świadczy więc o braku kompetencji ani niezaradności. Ułatwia poznanie nowego środowiska i pozwala uniknąć nieporozumień wynikających z własnych przypuszczeń.
Firmowe wydarzenie – obowiązek czy propozycja dla chętnych?
Sposób ogłoszenia wydarzenia może wiele powiedzieć o tym, czego firma oczekuje od pracowników. Spotkanie umieszczone w służbowym kalendarzu lub harmonogramie, a także zapowiedziane przez przełożonego jako część dnia całego zespołu, zwykle ma bardziej oficjalny charakter. Nie oznacza to jednak automatycznie obowiązkowej obecności. Również formularz zapisów albo prośba o potwierdzenie udziału może wynikać wyłącznie z kwestii organizacyjnych, między innymi konieczności przygotowania miejsc, posiłków czy transportu.
Większą swobodę zazwyczaj pozostawiają inicjatywy związane z dniami owocowymi, klubami zainteresowań lub korzystaniem ze strefy odpoczynku. Podobnie można odczytać spontaniczną wiadomość opublikowaną na czacie – najczęściej stanowi ona propozycję dla osób zainteresowanych wydarzeniem. Szkolenia, zebrania całej organizacji i wydarzenia odbywające się w godzinach pracy mogą natomiast wiązać się z oczekiwaniem uczestnictwa. Gdy treść komunikatu nie daje jednoznacznej odpowiedzi, należy zapytać organizatora lub przełożonego. O planowanej nieobecności najlepiej poinformować wcześniej.
Jak odpowiedzieć na firmowe zaproszenie?
Nowy pracownik poznaje zespół nie tylko podczas rozmów o obowiązkach. Mniej formalne okazje, między innymi wspólny posiłek, integracja lub spotkanie po pracy, pokazują sposób porozumiewania się współpracowników i reguły niewymienione w oficjalnych dokumentach. Udział w kilku wydarzeniach firmowych na początku zatrudnienia może ułatwić zrozumienie atmosfery firmy. Jednak przyjęcie zaproszenia pozostaje indywidualną decyzją. Można odmówić, pojawić się tylko na pewien czas albo opuścić spotkanie przed jego zakończeniem. Wystarczy jasno określić swoje plany: „Dziękuję, ale tym razem nie uda mi się dołączyć” lub „Z przyjemnością przyjdę, choć około godziny 20.00 będę musiała wyjść”.
Asertywność pozwala odmówić udziału bez przedstawiania szczegółowych powodów. Niezależnie od tego, czy przyczyną jest brak wolnego terminu, nieodpowiadająca forma wydarzenia czy po prostu brak chęci, decyzję można przekazać spokojnie i uprzejmie: „Dziękuję za zaproszenie. Tym razem mnie nie będzie, lecz mam nadzieję spotkać się z zespołem przy innej okazji”. Rezygnacja nie musi dotyczyć całego spotkania. Jeśli dyskomfort wywołuje tylko jeden punkt programu, można zapytać: „Nie czuję się dobrze podczas tej aktywności. Czy mogę dołączyć w dalszej części wydarzenia?”.
Poznawanie kultury organizacji wymaga czasu
Pierwsze firmowe zaproszenia nie zawsze jasno wskazują, czego organizacja oczekuje od pracownika. Dopiero z czasem łatwiej jest odróżnić luźną propozycję od wydarzenia wymagającego potwierdzenia udziału. Nikt nie powinien oczekiwać od nowej osoby natychmiastowej znajomości wszystkich nieformalnych reguł ani udziału w każdej inicjatywie. Uważne sprawdzanie treści wiadomości, pytanie o niejasne kwestie i wcześniejsze informowanie o swojej decyzji ułatwiają poznawanie kultury organizacji. Pozwalają też świadomie wybierać spotkania i dbać o własne granice.
Źródła:
- Campus
- Dress code w miejscu pracy. Dlaczego jest ważny? – Zielona Linia
- The U.S. Surgeon General’s Framework for Workplace Mental Health & Well-Being – U.S. Department of Health and Human Services (HHS)
- Social Connection and Worker Well-being – CDC/NIOSH
- An Urgent Call to Address Work-related Psychosocial Hazards and Improve Worker Well-being – CDC/NIOSH
- Organizational Culture and Onboarding – University of Minnesota Office of Human Resources
- What is Career Readiness? – National Association of Colleges and Employers (NACE)
Autor: S.S.


